Cytaty

Co więcej, nie ma żadnych wątpliwości, że te przeszkody dla niemieckiego eksportu spotęgowała po roku 1933 szeroko rozpowszechniona niechęć do bezprawia hitlerowskiego reżimu i jego antysemityzmu.

Adam Tooze, Cena zniszczenia. Wzrost i załamanie nazistowskiej gospodarki, tłum. Dominik Jednorowski, Napoleon V, 2016

Lato 1934 roku było tym momentem, kiedy dla wszystkich oprócz najbardziej pobłażliwych zagranicznych obserwatorów stało się jasne, że gabinet Hitlera nie jest „normalnym” rządem.

Adam Tooze, Cena zniszczenia. Wzrost i załamanie nazistowskiej gospodarki, tłum. Dominik Jednorowski, Napoleon V, 2016

Niemniej stwierdzał przy tym również, że naczelną misją rządu narodowego jest „ochrona prawa [narodu] do życia i tym samym przywrócenie wolności naszemu narodowi”, a był to najconalistyczny szyfr oznaczający coś zupełnie przeciwnego. Wolność, którą Hitler miał na myśli, to była wolność dla Niemiec w realizacji, jeśli to koniecznie środkami wojskowymi, ich własnego narodowego interesu poprzez jednostronne działania i bez oglądania się na międzynarodowe ograniczenia czy traktaty.

Adam Tooze, Cena zniszczenia. Wzrost i załamanie nazistowskiej gospodarki, tłum. Dominik Jednorowski, Napoleon V, 2016

 

Two years earlier, in 1801, he had become president of a society founded by Lutherans, the Spolok literatury ceskoslovenskej (Society for the Study of Czechoslovak Literature) and, from 1812 to 1818, he was editor of Tydennik, a Slovak weekly periodical.

Stanislav J. Kirschbaum, A History of Slovakia: The Struggle for Survival, St. Martin’s Griffin, 2005

Kryzys

Posted on: 23 lutego, 2020

Jednak śledząc historię miasta w kolejnych dekadach XVI i XVII stulecia, można odnieść wrażenie, że Kraków dusił się w obrębie średniowiecznych murów i przedmieść. Powolne kształtowanie się odpowiedzialności „ekologicznej” (wówczas związanej po prostu z bezpieczeństwem społeczności miejskiej) oraz brak wydajnej gospodarki odpadami doprowadziły do powstania w obrębie murów miejskich wysokich nawarstwień śmieci i odpadków. Te z kolei powodowały trudności z odprowadzaniem deszczówki, a przede wszystkim domowych ścieków oraz wody zużytej przez browary. Rurmus, dostarczający wodę mieszkańcom i rzemieślnikom, był niezwykłym osiągnieciem technologicznym, ale jednocześnie przyczyniał się do nieustanne podtapiania miasta i wylewania się zawartości prywetów. Rudawa, z której czerpanow odę, pozwalała na funkcjonowanie młynów i szlifierni, umożliwiała także działalność wielu garbarzom — ci jednak, nie bacząc na zdrowie i jakość życia krakowskich mieszczan, wylewali do rzeki poprodukcyjne odpadki, które trafiały później wraz z wodą do rurmusa. Wreszcie sami mieszkańcy miasta, znani ze swj zaradności, za nic mieli rozporządzenia rady miejskiej i króla dotycząceo utrzymywania porządku, wywożenia nieczystości za miasto, a przede wszystkim zakazu hodowli zwierząt. Oczywiście, rozwój miasta zahamowany został wraz z przeniesieniem głównej siedziby dworu królewskiego do Warszawy przez Zygmunta III Wazę, jednak przedstawionych dwieście lat historii miasta pokazuje, że nie licząc się z siłami natury, Kraków skazany jest w najlepszym wypadku na stagnację, a w najgorszym na katastrofę, jaka nastąpiła w połowie XVII wieku.

Rafał Szmytka, Zanieczyszczenia nowożytnego Krakowa, w Ekobiografia Krakowa (red. Adam Izdebski, Rafał Szmytka), Znak, 2019

Prądy morskie przenoszą na ogromne odległości wszystko, co pływa po powierzchn, a przykład buty czy gumowe kaczuszki. Tyle, że każdą rzecz przenoszą trochę inaczej. Holenderscy oceanografowie odkryli, że nie wszystkie gumiaki zgubione przez rybaków na Morzu Północnym odbywają identyczną podróż. Prądy zabierają lewe buty na wschód, wyrzucając je na wybrzeżu Holandii, a prawe na zachód, do Szkocji.

Tristan Gooley, Jak czytać wodę. Wskazówki i znaki ukryte morzach, jeziorach, rzekach i kałużach, tłum. Jacek Konieczny, Otwarte, 2018

The Hungarian political system had heeded the motto attributed by some historians to its first king, St. Stephen, to respect the multilingual and, by extension, multinational composition of the Kingd: „Nam unius lingue uniusque moris regnum inbecille et fragile est.” (A kingdom is weak and fragile if it has only one language and only one set of customs.)

Stanislav J. Kirschbaum, A History of Slovakia: The Struggle for Survival, St. Martin’s Griffin, 2005