Cytaty

Archive for Czerwiec 2014

Czytam wiersze o Polsce pisane
przez obcych poetów. Niemcy i Rosjanie
mają nie tylko karabiny, lecz także
atrament, pióra, trochę serca i dużo
wyobraźni. Polska w ich wierszach
przypomina zuchwałego jednorożca,
który żywi się wełną gobelinów, jest
piękna, słaba i nierozważna. Nie wiem,
na czym polega mechanizm złudzenia,
ale i mnie, trzeźwego czytelnika,
zachwyca ten baśniowy, bezbronny kraj,
którym żywią się czarne orły, głodni
cesarze, Trzecia Rzesza i Trzeci Rzym.

Adam Zagajewski, z tomu Oda do wielości (1982), za Adam Zagajewski, Wiersze wybrane. A5, 2014

Ta bezradność zaś zawsze popychała do załatwiania sprawy łatwo — pogardą lub pochlebstwem. Istnieją bowiem dwa proste sposoby poradzenia sobie z istnieniem skrzywdzonych i pełnych gniewu. Pierwszy polega na pogardliwym piętnowaniu takich stanów ducha jak nienawiść czy chęć odwetu. Sposób ten zawsze był wybierany przez kręgi — nazwijmy to — liberalne. W Polsce międzywojennej charakterystyczne było dla nich środowisko „Wiadomości Literackich”, a w III RP — „Gazety Wyborczej”. Zakazywanie tego rodzaju przeżyć, napominanie, że czuć się ich nie powinno, wreszcie drwienie z tych, którzy ich doświadeczają, to fundamentalne grzechy tej postawy. Tweirdzę, że są to grzechy, nie dlatego, żebym uważał, że dobrze jest czuć nienawiść, ale dlatego, że zaklinaniem ani pouczaniem, a tym bardziej drwiną nie redukuje się nienawiści. Raczej się ją wzmacnia.

Andrzej Leder Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, Krytyka Polityczna 2014